Καλώς ήρθατε στον ιστότοπο του ιστορικού μας χωριού, όπου μπορείτε να δείτε άρθρα, που αφορούν όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού γίγνεσθαι. Περιπλανηθείτε στις αναρτήσεις μας για να ταξιδέψετε σε μια πλούσια ποικιλία θεμάτων που ετοιμάζουμε με μεράκι και αγάπη για τον ευλογημένο μας τόπο.

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS

ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΜΕ ΤΟ GOOGLE MAPS
Κλίκ στην εικόνα

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

Ι.Μ Αγίου Ιλαριωνος

Ιερός Ναός Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη του χωριού.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άποψη πλατείας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Νερόμυλος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πετροντούβαρο.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Σοκάκι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Ι.Μ Αγίου Ιλαρίωνος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Πανοραμική άποψη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Καταρράκτης.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Αγία Παρασκευή.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Φράγμα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

"Μπιτσκία".

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης .

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εξωκλήσι.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χορευτικός σύλλογος.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Εκκλησία - κοινότητα.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Το μνημείο των ηρώων.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Άνοιξη.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

ΠΡΟΜΑΧΟΙ

Χειμώνας.

Σάββατο, 18 Μαρτίου 2017

Αιώνιο ταξίδι στη γη των θεών



Αφήνουμε πίσω μας τη μαύρη χώρα
Ξεμακραίνει η θωριά της, μικραίνει το σχήμα
Στρατιά ιπτάμενη, βόρειος προορισμός
Τη γη των θεών η πυξίδα μας σημαδεύει
Εκεί όπου ο Ήλιος κυβερνά, βασιλεύει

Αμέτρητα μερόνυχτα η πορεία,
Κόντρα σε θάλασσες κι ανέμους
Σύντροφοι πολλοί απέτυχαν, μάτωσαν
Απώλειες θλιβερές, μα το ταξίδι "ιερό"
Ασταμάτητο, διαιωνιστικό

Τιτιβίσματα χαρούμενα, στον ορίζοντα
Η γνωστή πευκόφυτη ράχη ξεπροβάλει
Η ανεπαίσθητη ευωδιά αναδύεται
Γνώριμη, οργασμική, εξαίρετος ο βασιλικός
Σε ασβεστωμένους τενεκέδες

Γραφικός οικισμός, οι θεοί τον φύτεψαν ψηλά
Παλέτα ζωγράφου τον προίκισε, χρώματα
Κι ο λαμπρός φωτοδότης, φωτοσυνθέτει
Επαναστατικά εκρήγνυται η Μητέρα μας
Σωστός Φοίνικας, αναγεννάται

Ζευγάρια πολλά, σε γνώριμες γειτονιές
Επιθεώρηση των φωλιών, είναι εκεί, άθικτες
Χέρια παιδικά, μας χαιρετούν
Ασπροκόκκινα βραχιόλια στον καρπό "Μάρτης"
Γέλια, πολύβουα, "καλωσήρθατε".

Μαγευτικό πράσινο, νερά γαργαριστά
Μακρύ ταξίδι από ψηλά, λιωμένα χιόνια
Ευλογημένος τόπος, Ελ-λας, ήλιος και πέτρα
Γαλανόλευκο στερέωμα, δώρα των θεών
Προικισμένοι άνθρωποι, ευτυχισμένοι

Η μαύρη ψαλιδωτή ουρά μου, σείεται, αιωρείται
Νοιώθω στη βαμβακερή κοιλιά μου τον αγέρα
Σκέψεις πολλές, επιθυμίες, ευχές επιτακτικές
Ταξίδι επιστροφής στη Μαύρη χώρα να μην υπάρξει
ΕΔΩ η Ρέα και ο Κρόνος να με θάψει




Αφιερωμένο σ'αυτούς, που αρνούνται να βγάλουν τις παρωπίδες, κοιτώντας μόνο το χρήμα, που τους διαφεντεύει και δεν μπορούν να εκτιμήσουν το μαγικό άγγιγμα των θεών στην γωνιά του πλανήτη, που ονομάζεται ΕΛΛΑΣ.



Κι αν ξαναγεννιόμουν, τους Προμάχους θα διάλεγα για να ζήσω! (βίντεο)


Μια μικρή γεύση από το ιστορικό χωριό των Προμάχων, με φωτογραφίες από διάφορες οπτικές γωνιές, συνοδευόμενες από παραδοσιακές νότες των "Χρυσοδάκτυλων", σας παρουσιάζουμε σε ένα βίντεο που επιμελήθηκαν τα "Π.Ν."

''Τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω'':Παραδοσιακό τραγούδι στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα (Καρυδιά Έδεσσας Πέλλας)

*

Τραγούδι της αγάπης από το χωριό Καρυδιά Πέλλας, τραγουδισμένο στο τοπικό γλωσσικό ιδίωμα των σλαβόφωνων κατοίκων της περιοχής της Έδεσσας. Πρόκειται για την ιστορία δύο νέων οι οποίοι αν και αρραβωνιασμένοι λόγω των αυστηρών ηθών της εποχής δεν μπορούν να συναντηθούν μόνοι. Αποφασίζουν έτσι να συναντηθούν κρυφά το βράδυ για να συζητήσουν. Όλο αυτό το γεγονός το εξιστορεί η πρωταγωνίστρια (της οποίας το όνομα δεν αναφέρεται) στην φίλη της Ντάνω ( = Ιορδάνα ).
Πρόκειται για τραγούδι σε πεντάσημο ρυθμό (5/8), το οποίο έχει καταγραφεί σε πολλές και διαφορετικές εκδοχές ως προς τους στίχους και τη ρυθμική αγωγή: εντεκάσημος (11/8), οκτάσημος (8/8), επτάσημος (7/8), χωρίς ουσιαστικά να μπορεί να ειπωθεί με ακρίβεια ποια είναι η αρχαιότερη ρυθμική αγωγή.
Άλλωστε, στα τοπικά τραγούδια, σύμφωνα με την έρευνα της κα Θεοδώρας Γκουράνη, δείχνει να απουσιάζει ο επτάσημος ρυθμός (και όπου υπάρχει αυτός είναι μάλλον μεταγενέστερος). Υπάρχει όμως μια πληθώρα πρωτογενών ρυθμών (εντεκάσημοι, οκτάσημοι, πεντάσημοι κλπ), οι οποίοι ποικίλουν ανάλογα με τον ερμηνευτή αλλά που δεν αλλάζουν ουσιαστικά τη χορευτική απόδοση του σκοπού/τραγουδιού, κάτι που παρατηρείται σε πολλούς από τους τοπικούς χορούς (π.χ. Στάνκενα, Πατρούνινο κλπ.).

 Το εν λόγω τραγούδι, όπως και η ηχογράφηση ανήκουν στο ερευνητικό υλικό της κα Θεοδώρας Γκουράνη, στο πλαίσιο της διδακτορικής της διατριβής "Η παραδοσιακή μουσική των περιοχών ΄Εδεσσας και Αλμωπίας: εντοπισμός και έρευνα του τοπικού ρεπερτορίου".

Πρόκειται για καθαρά τοπικό τραγούδι της περιοχής της Έδεσσας και μάλιστα το παρουσίασε και ο Πολιτιστικός Λαογραφικός Χορευτικός Σύλλογος Έδεσσας «Οι Μακεδόνες», σε συνεργασία με την Περιφερειακή Ενότητα Πέλλας και τον Δήμο Έδεσσας: https://www.youtube.com/watch?v=RRpMv...

Ως προς το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα, έχουμε να πούμε πως αυτό υπήρξε απαγορευμένο από το ελληνικό κράτος για μεγάλο διάστημα (μολονότι η τοπική παράδοση μουσικολογικά αποτελεί μέρος της ευρύτερης ελληνικής και μολονότι οι σλαβόφωνοι αυτοπροσδιοριζόταν ως έλληνες), με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του φωνητικού ρεπερτορίου να χαθεί.


Τραγουδούν οι: Τρυφωνία Πόλτσκα και Ελένη Τσέτλη από το χωριό Καρυδιά Έδεσσας, το 1996.

Οι στίχοι:
Τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω, τρι γκόντινι
τρι γκόντινι μωρ' Ντάνω, γιαρμασάνι

γιαρμασάνι, νε βιντένι
σαμ ντε ιάντνας, να τσεσμάτα
(ι σλαντσίτου με ζαϊντέλου)
ι μισίτσινα με γιογκρελό.

Μετάφραση:
Τρια χρόνια, μωρ Ιορδάνα, τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι
τρία χρόνια αρραβωνιασμένοι, χωρίς να βλεπόμαστε.

Μόνο μια φορά στη βρύση
(ο ήλιος έδυσε)
το φεγγάρι ανέτειλε.

(- Πώς θα το πω στη μάνα μου;
- Εγώ θα σου πω πως θα το πεις.
Πώς ήμουν στη βρύση
στη βρύση με φίλους.
- Σε ποιον λες ψέμματα, εμένα μη με κοροϊδεύεις)


* στην παρένθεση, περιέχονται στίχοι που δεν τραγουδήθηκαν.


Φωτογραφία από τα γυρίσματα της τηλεοπτικής εκπομπής ''ΣΤΟΝ ΤΟΠΟ ΠΟΥ ΓΕΝΝΗΘΗΚΑ'', στην Καρυδιά Πέλλας του Δήμου Έδεσσας.
Το βίντεο προέρχεται από το κανάλι του you tube:

ΤΟ ΓΛΩΣΣΙΚΟ ΙΔΙΩΜΑ ΓΗΓΕΝΩΝ ΣΕ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ:


ΤΟΠΙΚΗ ΑΓΟΡΑ

ΔΙΑΔΩΣΤΕ ΤΟ...